Κυριακή 2 Νοεμβρίου 2008

Το πεύκο

Ο πεύκος λένε…

Αν δεν βρέξει θα στάξει……

Εεε λοιπόν φέτος το παράκανε! Έβρεξε και μάλιστα πλημμύρα μέλι.

Το marchalina Hellinica σ’ όλο του το μεγαλείο

...δίνει άφθονο μελίτωμα.

Οι μέλισσες ρουφάνε αχόρταγα......τις γλυκές σταγόνες!


Ακόμα και ο χοχλιός δεν έχασε την ευκαιρία!!!

Τα πευκοδάση γέμισαν μελίσσια... ...και οι μελισσοκόμοι εκτός από τα μελίσσια τους πρόσεχαν και το δάσος ώστε να αποφευχθούν πυρκαγιές.

Οι κόποι μας απέδωσαν τα μέγιστα...



Παράλληλα άνθη της εποχής όπως η σουσούρα... η ακονιζιά.... και άλλα... βοηθούσαν τα μελίσσια να διατηρούν λίγο γόνο και ένα παλιούρι που τρελάθηκε...... ούτε την άνοιξη δεν είχε τόσο ανθό!

Δευτέρα 27 Οκτωβρίου 2008

Κερί (part 3)..... Εργαλείο πολλαπλών εργασιών

Ένα εργαλείο αρκετά χρήσιμο, πολλαπλών εργασιών....

1ον) μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε ως πάγκο απολεπισμού

(Συνεργάζεται η ανιψιά Έρη με τον αραβωνιαστικό της Mike)

2ον ) όπως είναι γεμάτος με τα απολεπίσματα κλείνουμε το καπάκι και ρυθμίζουμε το θερμοστάτη 35ο με 45ο C και παίρνουμε το μέλι

3ον) μετά κλείνουμε την κάνουλα και ανεβάζουμε το θερμοστάτη πάνω από 64ο C (σημείο τήξεως του κεριού) περίπου 80ο – 100ο C. Μέσα στο μηχάνημα υπάρχει η αντίσταση ο ανεμιστήρας και ο θερμο-βολβός.

Τα απολεπίσματα στο κόσκινο θερμενόμενα μας δίνουν το εναπομείναν μέλι ως ζαχαροπλαστικής πλέον (μικρή ποσότητα) και το κερί μας καθαρό.....

...και τα άχρηστα υπολείμματα

4ον) ακόμα αν τοποθετήσουμε εντός 4 δοχεία με κρυσταλλωμένο μέλι και ρυθμίσουμε το θερμοστάτη στους 45 βαθμούς το μέλι μας την άλλη μέρα θα έχει γίνει πάλι ρευστό.

Κυριακή 19 Οκτωβρίου 2008

Κερί (part 2)..... συνέχεια

Ένας άλλος τρόπος που μπορεί ο μελισσοκόμος να οικονομήσει κερί είναι η κατεργασία των μαύρων (πολυχρησιμοποιημένων) κερηθρών.

Όταν οι μαύρες κερήθρες είναι λίγες και δεν αξίζει τον κόπο να μπούμε σε διαδικασίες, ένας ηλιακός κηροτήκτης μας είναι αρκετός και θα μας εξυπηρετήσει . Βάζοντας τα μαύρα κεριά μας λίγα λίγα...

Ο ηλιακός κοστίζει φθηνά, ο ήλιος είναι δωρεάν. Χρειάζεται μόνο λίγη υπομονή και εμείς θα πάρουμε αρκετό κεράκι. Με τον ηλιακό έχουμε λίγες απώλειες γιατί δε βγαίνει όλο.

Όταν οι μαύρες είναι αρκετές τότε θα τις πάμε σε κάποιο γνωστό εργαστήριο, όπου θα τοποθετηθούν μέσα σ’ ένα βραστήρα ατμού...... θα ξεπλυθούν καλά...... και με κατάλληλη κατεργασία θα βγει όλο το κερί χωρίς απώλειες!

Εμείς θα πάρουμε το κερί μας σε καλούπια......και τα τελάρα μας καθαρά αλλά και απολυμασμένα!


Στη συνέχεια το κερί μας......αν θέλουμε, θα ξαναζεσταθεί...... και θα περάσει απ’ την κηροπρέσα... και θα γίνει φύλλα... τα οποία θα χρησιμοποιήσουμε την άνοιξη για να ξαναχτίσουν οι μέλισσες καινούριες κερήθρες!!!


Στατιστικά αναφέρω ότι:
-κατεργασία δύο μαύρων κερηθρών μας δίνουν περίπου 3 φύλλα κεριού.

-καλό είναι ο καθένας μας να φροντίζει να φτιάχνει τα φύλλα του από τα δικά του κεριά όταν έχει αρκετό κερί αλλά και όταν ακόμα δεν έχει αρκετό κερί σε συνεργασία με δυο τρεις συναδέλφους κάτι μπορεί να κάνει.

Προσοχή:
Κεριά αγνώστων και κυρίως εισαγόμενα, εγκυμονούν πολλούς κινδύνους. Υπάρχουν ακόμα χώρες που ακόμα δε γίνεται έλεγχος σε χρήση φαρμάκων και έλεγχος ασθενιών.


Το κερί μας αν δεν το κάνουμε φύλλα μπορούμε να το πουλήσουμε σε κηροπλαστεία για κατασκευή αγνών κεριών ή να το δώσουμε σε βιομηχανίες για χρήση στην παρασκευή βερνικιών, καλλυντικών, άλλες φαρμακευτικές χρήσεις κλπ… Για τέτοιες χρήσεις όμως η τιμή του κεριού είναι πολύ χαμηλή και δεν μας συμφέρει!

Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2008

Κερί

Το κερί παράγεται από τα τέσσερα ζεύγη των κερογόνων αδένων από μέλισσες νεαρής ηλικίας δεύτερης και τρίτης εβδομάδος. Το χρησιμοποιούν οι μέλισσες για να χτίσουν τις κερήθρες τους και να σφραγίζουν το ώριμο μέλι τους.

Ο μελισσοκόμος μπορεί να οικονομήσει κερί εκμεταλλευόμενος τα απολεπίσματα

...επίσης και εκμεταλλευόμενος τις μαύρες κερήθρες (πολυχρησιμοποιημένες).

Ας ασχοληθούμε σήμερα με τα απολεπίσματα….

Τα απολεπίσματα......αφού τα αφήσουμε να στραγγίσουν στον πάγκο απολεπισμού......έπειτα μπορούμε να τα περάσουμε από το «σαρίγγαλο» προκειμένου να γίνει πλήρης διαχωρισμός μελιού κεριού. Λόγω όμως της υψηλής θερμοκρασίας που αναπτύσσεται στο «σαρίγγαλο» (πάνω από 64ο C) το μέλι που παίρνουμε έχει υπερθερμανθεί γι’ αυτό τον θεωρώ ακατάλληλο εκτός και αν το μέλι πάει για μέλι ζαχαροπλαστικής.

Στον πάγκο απολεπισμού λοιπόν όπου τα απολεπίσματα στραγγίσανε προσθέτουμε χλιαρό νερό......και τα δουλεύουμε......για να ξεπλυθούν καλά. Με το μελόνερο που θα πάρουμε φτιάχνουμε τα ριτσέλια!!!


Παρένθεση:

Το ριτσέλι: είναι ωραίο γλυκό από φλούδα κολοκύθας βρασμένο με μελόνερο….τη συνταγή θα την περιγράψουμε άλλη φορά. Για την ιστορία τα ριτσέλια παλιά τα αγοράζανε οι καπετανέοι των γρι-γρι και δίνανε από ένα κομματάκι στα πληρώματα τους για να τους γλυκαίνουν και να τους ζεσταίνουν τις κρύες νύχτες που βγαίνανε για ψάρεμα.


Όσοι δεν θα φτιάξουμε γλυκό μπορούμε να ταΐσουμε το μελόνερο στα μελίσσια μας ως σιρόπι πριν περάσουν όμως μέρες και ξυνίσει. Τα ξεπλυμένα απολεπίσματα στη συνέχεια τα βράζουμε σε ένα βαρέλι με λίγο νερό στον πάτο αναδεύοντας τα συνεχώς να μην μας κολλήσουν......και αφού λιώσουν καλά… τα σουρώνουμε με ένα κομμάτι ύφασμα κουρτίνας σε δοχεία καλούπια…. και αφού μείνουν ακίνητα έως ώτου παγώσουν…....παίρνουμε το κερί καθαρό από τα καλούπια. Μπορούμε να τα σουρώσουμε και μέσα από ένα τσουβάλι και μετά τα υπολείμματα να τα συμπιέσουμε με μια πρέσα οπότε βγαίνει όλο το κερί.

Από τα απολεπίσματα παίρνουμε το πιο καθαρό και αρωματικό κερί και σε ποσότητα περίπου 10-12 τις χιλίοις σε αναλογία με μέλι!!!

Δευτέρα 29 Σεπτεμβρίου 2008

Πρόπολη….προ της πόλης

Η πρόπολη είναι ρητινώδης υλικό που συλλέγουν και χρησιμοποιούν οι μέλισσες για αντιμικροβιακή προφύλαξη.
Χρησιμοποιώντας το κερόπανο για άλλους λόγους,... οι μέλισσες τοποθετούν κάτω απ’ αυτό αρκετή ποσότητα πρόπολης. Με λίγη προσοχή με το ξέστρο...... συγκεντρώνουμε αρκετή ποσότητα πρόπολης και μάλιστα καθαρή.

Από το βιβλίο του κ Θ. Μπίκου......θα μάθετε αρκετά πράγματα για την πρόπολη και θα βρείτε επίσης πολλές καλές συνταγές για την χρήση της. Ευχαριστώ τον κ Θ. Μπίκο και ως αναγνώστης και ως μελισσοκόμος για την αφιέρωση του!

Και τώρα στην υγειά μας (για την υγειά μας) μ’ ένα σφηνάκι βότκας πρόπολης.

Η τιμή της πρόπολης είναι αρκετά ικανοποιητική για τον μελισσοκόμο.
Πρόπολη διατίθεται από μας και από τον συνεταιρισμό μας (Μελισσοκομικός Συνεταιρισμός Βόλου Γαζή 142 τηλ. 24210 25042).

Σάββατο 20 Σεπτεμβρίου 2008

Το βαμβάκι και η μέλισσα…

Η καθυστέρηση της ανάρτησης οφείλεται σε φόρτο εργασίας (τρύγο, συμμάζεμα αποθήκης, προετοιμασία μελισσών, ψάξιμο για μέρη όπου τα μελίσσια θα ανακτούσαν δυνάμεις και θα γινόταν ανασυγκρότηση και τέλος μεταφορές στα πεύκα).

Έστω και με καθυστέρηση θεωρώ πως πρέπει να πούμε δυο λόγια και φέτος για το βαμβάκι! Όλοι μας τα γνωρίζουμε αλλά λίγο ας τα ξαναθυμηθούμε…

Χιλιάδες στρέμματα καλλιέργειας βαμβακιού στο Θεσσαλικό κάμπο από 5 με 10 Ιουλίου έως 20 με 25 Αυγούστου έδιναν και στους μελισσοκόμους χαρά κα παρά τους ψεκασμούς που γινόταν οι μελισσοκόμοι έφευγαν ως επί το πλείστον ευχαριστημένοι με αρκετά μέλια.

Όμως οι καιροί αλλάξαν και τα τελευταία χρόνια κάτι δεν πάει καλά με την συλλογή μελιού από τις βαμβακοκαλλιέργειες.
Που οφείλεται αυτό;
Κατά την γνώμη μου σε δυο λόγους:
-Ο πρώτος είναι ότι πολλά στρέμματα σπέρνονται – φυτρώνουν και αφήνονται στο έλεος του Θεού μόνο και μόνο για να πάρουν οι καλλιεργητές την επιδότηση. Αν πάρει καμιά βροχούλα ή ο καιρός πάει με υγρασία…τότε αυτά βγάζουν κανένα λουλουδάκι και κάτι γίνεται με τις μέλισσες. Αν όμως κάνει καύσωνες σαν πέρυσι ίσα ίσα που βγάζουν 4-5 φυλλαράκια και ξεραίνονται.
-Ο δεύτερος λόγος είναι πως η επιστήμη προόδευσε.
Αυτά που καλλιεργούνται και αναπτύσσονται κανονικά έχουν μέσα τους το διάβολο…το gaucho ή τα ξαδέρφια του(όποιος δεν γνωρίζει τι είναι το gaucho ας δει εδώ).
Θα μου πείτε πως το ξέρεις…αφού κανένας δεν μιλά για κάτι τέτοιο στην Ελλάδα και όλοι το ‘χουν μυστικό…
Να σας πώ…
Α) παλιά όταν σπέρνανε μαζί με τον σπόρο σπέρναν και ένα φάρμακο σαν σκάγια ψιλά (δεν θυμάμαι την ονομασία του) πράγμα το οποίο τώρα δεν το κάνουν! Σπέρνεται μόνο ο σπόρος που είναι βαφτισμένος στα παραπάνω φάρμακα.
Β) παλιά γινόταν ψεκασμοί για τις ασθένειες του βαμβακιού και βρίσκαμε μπροστά στις κυψέλες μέλισσες πεθαμένες σωρούς. Τώρα οι ψεκασμοί σχεδόν μηδενίστηκαν. Μέλισσα ούτε μια μπροστά στις κυψέλες πεθαμένη αλλά οι πληθυσμοί μειώνονται ραγδαία(βλέπεται η επιστήμη προόδευσε)… Το gaucho δουλεύει ύπουλα και αθόρυβα. Τα έντομα που κάθονται πάνω στα φυτά για να πάρουν τους χυμούς παραλύει το νευρικό τους σύστημα και χάνονται επί τόπου. Επιδρά όμως μόνο στα έντομα ή έχει επιπτώσεις και στον άνθρωπο;

Αγρότης κάθε μέρα επισκεπτόταν τις καλλιέργειες του και πέρνούσε αρκετές ώρες μέσα σ αυτές άλλοτε βοτανίζοντας και άλλοτε επιθεωρώντας τους σταλλάκτες. Τις δουλιές αυτές τις έκανε πρωί πρωί με τη δροσούλα να μην τον πάρει και η ζέστη. Μετά από λίγο καιρό παραπονέθηκε πως έχει ενοχλήσεις στα πόδια και πήγε σε γιατρό, ο οποίος διέγνωσε κάποια νευροπάθεια. Η πρωινή υγρασία των φυτών με τα διάφορα φάρμακα ερχόταν σε επαφή με το jean παντελόνι του και αυτό με τη σειρά του σε επαφή με το δέρμα. Λέτε να τον επηρέασε; Πάντως όταν σταμάτησε τις εργασίες και έλαβε την φαρμακευτική αγωγή του γιατρού η κατάσταση του βελτιώθηκε!

Το μέλι που συλλέγουνε οι μελισσοκόμοι από τις καλλιέργειες του βαμβακιού ήταν ως επί το πλείστον η κύρια παραγωγή των Θεσσαλών μελισσοκόμων. Βοηθούσε πολύ την παραγωγή το ότι υπήρχαν ατέλειωτες εκτάσεις με μεγάλη διάρκεια ανθοφορίας. Το μέλι που συλλέγετε από τα βαμβάκια είναι ξανθό με έντονο άρωμα και γρήγορη κρυστάλλωση. Το συλλέγουνε οι μέλισσες από τα άνθη του φυτού....... και ως επί το πλείστον έξω από το άνθος από τα λεγόμενα εξω-ανθικά νεκτάρια....
Οι μέλισσες επισκέπτονται τα άνθη από τη στιγμή που ακόμα είναι μπουμπούκια μέχρι την στιγμή που αλλάζουν χρώμα (ροδίζουν). Η τιμή του βαμβακόμελου ικανοποιητική και προτιμάτε ιδιαίτερα στα χωριά και τις πόλεις της Θεσσαλίας (ίσως και επειδή το έχουν συνηθίσει). Η χρονιά φέτος δεν ήταν και τόσο καλή αλλά κατά την γνώμη μου πάντα η καλύτερη της τελευταίας τριετίας!